كند و چون در همدان تنها از امير نظام واهمه داشت ، لذا اول قصد وى كرد ولى امير نظام از باب مسالمت وارد شده خود به استقبال شاهزاده شتافت و با تمام وسايلى كه در اختيار داشت آماده كمك و يارى گرديد و توپهاى دولتى را كه چند قبضه بودند نيز در دسترس استفاده او گذاشت . « 1 » بنابراين مىتوان گفت كه اصرار سالار الدوله جهت قبضه كردن شهر همدان از نظر تاكتيك جنگى و سوق الجيشى پيش‌بينى همچو روزى بود كه به دام نيفتد و از پشت سر خود اطمينان داشته باشد و به‌طور قطع اگر اين كار را نكرده بود ، با اطمينان خاطر نمىتوانست در شهر همدان رفع خستگى كند . بارى شاهزاده با يك قسمت از اردوى شكست خورده و داغان شدهء خويش به همدان فرار كرد و در اين شهر از او پذيرايى شد و امير نظام مهماندار بود . مدتى در شهر همدان توقف كرد تا به مرور اعوان و انصار وى از نوبران و باغشاه و حومه ساوه مراجعت كردند و نظر على خان امير اشرف كه تنها مرد مقاوم اردوى شاهزاده بود و از نفرات او هم عده‌اى تلف شده بود ، به او ملحق گرديد و بعد از رفع خستگى به ياران خود گفت كه من ازين جنگ تجربيات اندوخته‌ام كه بعدا بايد از آن استفاده كنم و اينك من براى جمع‌آورى اردوى به پشتكوه و لرستان مىروم و آن‌گاه به كرمانشاه و كردستان خواهم رفت و بعد از تدارك سپاه دوباره به خواست خداوند به تهران حمله خواهم كرد و آن را از لوث وجود ارمنىها و بختيارىها پاك خواهم ساخت . نگارنده در مورد اين فراز كه شاهزاده گفته « در اين جنگ تجاربى اندوخته‌ام كه بعدا بايد از آن استفاده كنم . و اينك به منظور تهيه نيرو قبلا به لرستان مىروم » با ظن قريب به علم استنباط مىكنم و با مشاهده جنگ لرستانيان با امير مفخم بختيارى و پايدارى امير اشرف و عده‌اى در اين جنگ به او ثابت شده بود كه فقط لرستانيان مىتوانند با شجاعت فطرى خود او را به هدفش برسانند . نقل قول همراهان سالار الدوله و ناظرين صحنه نبرد آنچه را در صفحات قبل راجع به سالار الدوله نوشتيم منقول از تواريخى بود كه در سال‌هاى نزديك به حدوث آن وقايع و يا بعد از آن به رشته تحرير درآمده و يا از يادداشت‌هاى جمعى از

--> ( 1 ) . مستر شوستر امريكايى كه با محمد على شاه و سالار الدوله عناد عجيبى داشت و محمد على شاه را ناسزا گفته و سالار الدوله را در كتاب خود ( اختناق ايران ) ديوانه خوانده ، به امير نظام تاخته كه چرا اين ژنرال توپهاى دولت را به سالار الدوله تسليم كرد .